Hoe word je orthodontist?

Om orthodontist te worden in Nederland volg je eerst een universitaire opleiding Tandheelkunde van zes jaar. Daarna kun je je specialiseren via een vierjarige opleiding Orthodontie. Dit traject duurt in totaal zo'n tien tot twaalf jaar. Uiteindelijk werk je met mensen van alle leeftijden aan een gezond en mooi gebit, vaak met behulp van beugels. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe jij orthodontist kunt worden, vanaf de middelbare school tot het uiteindelijke werk als specialist.

Wat houdt het beroep precies in?

Een orthodontist is een tandarts die zich heeft gespecialiseerd in het rechtzetten van tanden en het corrigeren van de kaakstand. Meestal gebeurt dit met beugels en andere hulpmiddelen. Je helpt vooral kinderen en jongeren, maar ook volwassenen kunnen een beugel nodig hebben. Het is belangrijk dat je nauwkeurig werkt, goed plant en duidelijk kunt uitleggen wat je doet. Dit beroep is geschikt voor mensen die graag met zorg, techniek en mensen werken.

Naast technische kennis speelt het menselijke aspect een grote rol. Je hebt sterke sociale vaardigheden nodig, zoals goed kunnen luisteren, empathie tonen en duidelijk communiceren, zodat patiënten zich begrepen en op hun gemak voelen. Het is aan jou om te adviseren en te kijken wat er wel en niet mogelijk is. Zo zijn er mensen die naar de orthodontist komen omdat ze daadwerkelijk last hebben van hun tanden, maar ook een groot deel komt voor esthetische redenen. Veel mensen vinden rechte tanden mooier en zullen misschien de keuze maken voor een beugel om aantrekkelijker te zijn voor een man of vrouw of voor hun sociale kring.

Welke opleiding heb je nodig om orthodontist te worden?

De eerste stap om orthodontist te worden, begint al op de middelbare school. Je hebt een vwo-diploma nodig met het profiel Natuur en Gezondheid of Natuur en Techniek. Belangrijke vakken daarin zijn wiskunde, scheikunde en biologie. Zonder deze vakken kun je niet starten met de studie Tandheelkunde. Het is een goed idee om je vroeg te oriënteren. Bezoek open dagen, vraag je decaan om advies en kijk welke vakken je nodig hebt voor de universiteit.

Na het vwo meld je je aan voor de universitaire opleiding Tandheelkunde. Deze opleiding duurt zes jaar en heeft een beperkt aantal plekken, dus je moet geselecteerd worden. Je leert er alles over gebitsgezondheid, de anatomie van het hoofd en de omgang met patiënten. Vanaf het begin doe je praktijkervaring op. Universiteiten zoals ACTA Amsterdam, Radboud Universiteit Nijmegen en het UMCG Groningen bieden deze opleiding aan. Het is belangrijk je op tijd aan te melden via Studielink en goed te letten op de selectie-eisen.

Na je studie Tandheelkunde kun je je als tandarts specialiseren in orthodontie. Dit doe je via een vierjarige opleiding aan een universiteit. De toelating is streng, omdat er maar weinig opleidingsplaatsen zijn. Universiteiten kijken naar je cijfers, motivatie, stages en onderzoekservaring. Wil je meer kans maken, dan is het slim om tijdens je bachelor of master al stages of keuzevakken te kiezen die te maken hebben met orthodontie. De specialisatie Orthodontie wordt gegeven in onder andere Amsterdam, Groningen en Nijmegen. Na deze opleiding ben je officieel orthodontist en mag je zelfstandig praktijk houden.

Wat leer je tijdens de opleidingen?

Tijdens de opleiding Tandheelkunde leer je over de bouw van het gebit, verschillende tandheelkundige behandelingen en het werken met patiënten. Je krijgt vakken zoals anatomie, fysiologie, tandheelkundige materialen en communicatieve vaardigheden. In de specialisatie Orthodontie ga je dieper in op onderwerpen zoals beugeltechniek, groeianalyse, röntgendiagnostiek en behandelplanning. Ook werk je in die jaren al veel met echte patiënten in klinische situaties. Deze kennis en vaardigheden heb je nodig om veilige en effectieve behandelingen te kunnen geven.

Praktijkervaring opbouwen

Ervaring in de praktijk is belangrijk als je orthodontist wilt worden. Tijdens je studie Tandheelkunde behandel je al echte patiënten onder begeleiding. Dit helpt je om zelfverzekerder te worden en goed met mensen te leren omgaan. Je kunt daarnaast ook ervaring opdoen door bijvoorbeeld een bijbaan te zoeken als tandartsassistent of student-assistent op de opleiding. Ook meelopen met een orthodontist is een goede manier om te zien hoe het werk in de praktijk gaat. Veel ervaring en motivatie tellen mee als je je aanmeldt voor de specialisatie orthodontie.

Na je opleiding kun je als orthodontist aan de slag in verschillende instellingen. Je kunt als orthodontist werken in een eigen praktijk, groepspraktijk of ziekenhuis. Je kunt bijvoorbeeld als orthodontist in Leiderdorp patiënten uit de regio behandelen in een tandartspraktijk.

Het werk bestaat uit onderzoeken, beugelbehandelingen plannen, controles uitvoeren en overleggen met tandartsen of kaakchirurgen. Het salaris ligt meestal tussen de 5.000 en 9.000 euro bruto per maand, afhankelijk van waar je werkt en hoeveel ervaring je hebt. Op websites van beroepsverenigingen en zorgvacaturesites vind je vaak actuele vacatures voor orthodontisten.

Verder groeien en ontwikkelen als orthodontist

Ook als je klaar bent met je specialisatie blijf je leren. Nieuwe technologieën, behandelmethoden en hulpmiddelen ontwikkelen zich snel. Daarom is nascholing belangrijk, via cursussen, congressen of vakliteratuur. Je kunt ook lid worden van een beroepsvereniging, zoals de Nederlandse Vereniging van Orthodontisten. Sommigen kiezen voor een academische loopbaan en combineren patiëntenzorg met onderwijs of onderzoek. Anderen starten een eigen praktijk of geven les binnen de opleiding. Zo kun je jezelf blijven ontwikkelen in het vak.

Veelgestelde vragen over hoe word je orthodontist

Hoe lang duurt het om orthodontist te worden?
Je bent gemiddeld 10 tot 12 jaar bezig. Je doet eerst een zesjarige studie Tandheelkunde. Daarna volg je een vierjarige specialisatie. Soms is er ook wachttijd voor de specialisatie.

Moet je altijd eerst tandarts zijn om orthodontist te worden?
Ja. Je moet eerst je diploma Tandheelkunde halen en een geldige BIG-registratie als tandarts hebben voordat je mag starten met de opleiding tot orthodontist.

Hoe moeilijk is het om in de orthodontieopleiding te komen?
De toelating tot de specialistenopleiding orthodontie is streng. Er zijn weinig plekken, dus alleen de meest gemotiveerde en geschikte kandidaten worden aangenomen. Je cijfers, ervaring en motivatiebrief spelen mee.

Wat is het verschil tussen een tandarts en een orthodontist?
Een tandarts richt zich op algemene mondzorg. Een orthodontist heeft daarna nog vier jaar extra gestudeerd om zich te specialiseren in het rechtzetten van tanden en kaken.

Waar kun je in Nederland een opleiding tot orthodontist volgen?
De specialisatie Orthodontie wordt gegeven aan ACTA (Amsterdam), het Radboudumc (Nijmegen) en het UMCG (Groningen).

Meer beroepen bekijken? Lees ook 'Dierenarts worden'